Drodzy Rodzice i Opiekunowie,

Dziś trochę dłużej ale przeczytajcie do końca bo warto dla Waszych dzieci i dla Was,

jako pedagog szkolny chciałbym zwrócić Państwa uwagę na temat, który coraz częściej pojawia się w codziennym życiu naszych dzieci – hejt, cyberprzemoc i bezpieczeństwo w internecie.

Internet jest dla młodych ludzi naturalną częścią codzienności. To miejsce kontaktu z rówieśnikami, nauki, rozrywki, rozwijania zainteresowań i budowania relacji. Jednocześnie jest to przestrzeń, w której dziecko może spotkać się z wyśmiewaniem, obrażaniem, wykluczeniem, presją grupy czy publikowaniem krzywdzących treści.

Jako dorośli często zastanawiamy się, jak chronić dzieci przed zagrożeniami w internecie. Oczywiście ważne są zasady bezpieczeństwa, ustawienia prywatności czy kontrola rodzicielska. Jednak jest coś jeszcze ważniejszego – relacja z dzieckiem i rozmowa.

Sześć filmów – ważny temat

W naszej szkole uczniowie klasy ósmej mieli okazję obejrzeć sześcioodcinkowy miniserial edukacyjny „#SPOTTED”, przygotowany przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę w ramach programu RÓWIEŚNICY.

Serial porusza tematy bardzo bliskie młodym ludziom: hejt, cyberprzemoc, presję rówieśniczą, reagowanie na przemoc oraz rolę świadków takich sytuacji.

Historie przedstawione w filmach pokazują, że sytuacja, która dla dorosłego może wydawać się „tylko komentarzem” albo „żartem”, dla młodego człowieka może być źródłem ogromnych emocji i poczucia osamotnienia.

Dlatego gorąco zachęcam Państwa, aby obejrzeć te filmy razem ze swoim dzieckiem.

Niech nie będzie to tylko kolejny materiał edukacyjny obejrzany na telefonie.

Usiądźmy razem. Obejrzyjmy. A później zapytajmy:

„Co Ty o tym myślisz?”

Być może właśnie takie proste pytanie rozpocznie rozmowę, której dziecko potrzebowało.

Obejrzyjcie Państwo „#SPOTTED” razem z dzieckiem

Wszystkie materiały programu RÓWIEŚNICY można znaleźć na stronie Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę:

Materiały edukacyjne programu RÓWIEŚNICY

Zachęcam szczególnie do obejrzenia całego miniserialu „#SPOTTED”:

Odcinek 1 – „NOWA”
Obejrzyj na stronie programu RÓWIEŚNICY

Odcinek 2 – „BĘDĘ NASTĘPNY”
Obejrzyj na stronie programu RÓWIEŚNICY

Odcinek 3 – „USUŃ TO”
Obejrzyj na YouTube

Odcinek 4 – „PO PROSTU ODDYCHAJ”
Obejrzyj na stronie programu RÓWIEŚNICY

Odcinek 5 – „NIE CHCIAŁEM”
Obejrzyj na stronie programu RÓWIEŚNICY

Odcinek 6 – „KONFRONTACJA”
Obejrzyj na YouTube

Hejt to nie to samo co krytyka

Warto również rozmawiać z dziećmi o tym, czym właściwie jest hejt.

Nie każda nieprzychylna opinia jest hejtem. Możemy się z kimś nie zgadzać, możemy skrytykować czyjeś zachowanie lub wyrazić własne zdanie. Ważne jest jednak, w jaki sposób to robimy.

Możemy powiedzieć:

„Nie zgadzam się z tym, co napisałeś. Mam inne zdanie.”

Czym innym jest natomiast:

„Jesteś beznadziejny. Nikt cię nie lubi.”

W pierwszym przypadku odnosimy się do wypowiedzi lub zachowania. W drugim atakujemy drugiego człowieka.

Warto uczyć dzieci, że słowa mają znaczenie, również te napisane w internecie.

Internet nie kończy się po wyłączeniu telefonu

To szczególnie ważne w przypadku nastolatków.

Konflikt, który zaczyna się w szkole, może być kontynuowany wieczorem na komunikatorze. Zdjęcie wysłane jednej osobie może zostać przekazane dalej. Jeden komentarz może zostać przeczytany przez kilkadziesiąt osób. Żart, który dla jednej osoby jest zabawny, dla drugiej może być bardzo bolesny.

Dlatego granica między życiem szkolnym a światem internetu właściwie się zaciera.

Dziecko może wrócić ze szkoły do domu, zamknąć drzwi swojego pokoju i nadal znajdować się w samym środku konfliktu rówieśniczego – za pośrednictwem telefonu.

„Przecież moje dziecko mi wszystko mówi…”

Czy na pewno?

To pytanie warto sobie czasem zadać.

Nastolatek może nie powiedzieć rodzicowi, że jest wyśmiewany, obrażany lub wykluczany z grupy. Może bać się reakcji dorosłych. Może obawiać się, że rodzic zabierze mu telefon albo zakaże korzystania z konkretnej aplikacji.

Może też po prostu wstydzić się powiedzieć, że coś go zraniło.

Dlatego nie zawsze warto zaczynać rozmowę od:

„Pokaż mi telefon.”

Czasami lepiej zacząć od:

• „Co ostatnio dzieje się na waszej klasowej grupie?”
• „Czy zdarza się, że ktoś jest wyśmiewany w internecie?”
• „Co robicie, kiedy ktoś wrzuci coś obraźliwego?”
• „Czy byłeś kiedyś świadkiem takiej sytuacji?”
• „Co byś zrobił, gdyby coś takiego spotkało Ciebie?”
• „Czy wiesz, do kogo możesz się zwrócić, gdyby wydarzyło się coś trudnego?”

A przede wszystkim:

„Jeżeli kiedykolwiek coś takiego Cię spotka, możesz mi o tym powiedzieć. Nie będę Cię za to oceniać. Spróbujemy razem znaleźć rozwiązanie.”

Najważniejsze jest słuchanie

Jako pedagog szkolny często widzę, jak ważne jest dla młodego człowieka poczucie, że ktoś naprawdę go słucha.

Kiedy dziecko przychodzi z problemem, naturalnym odruchem dorosłego jest natychmiastowe szukanie rozwiązania.

Czasami jednak najpierw trzeba po prostu wysłuchać.

Nie bagatelizujmy słów:

• „To tylko żart.”
• „Nie przejmuj się.”
• „Ignoruj ich.”
• „Wszyscy przez to przechodzili.”

Dla nas może to być niewielki problem. Dla dziecka może być w danym momencie czymś bardzo trudnym.

Zamiast tego możemy powiedzieć:

„Rozumiem, że to było dla Ciebie trudne.”

„Dobrze, że mi o tym powiedziałeś.”

„Zastanówmy się razem, co możemy zrobić.”

Tak buduje się zaufanie.

A co ze świadkami hejtu?

W sytuacji cyberprzemocy ważna jest nie tylko osoba, która doświadcza przemocy, oraz osoba, która ją stosuje.

Bardzo ważni są również świadkowie.

Czasami młodzi ludzie nie wiedzą, jak zachować się, kiedy widzą obraźliwy komentarz, ośmieszające zdjęcie czy wykluczanie kogoś z grupy.

Nie zawsze trzeba samodzielnie konfrontować się z osobą stosującą przemoc.

Można:

• nie udostępniać dalej krzywdzących treści,
• nie reagować śmiechem ani komentarzami wspierającymi hejt,
• wesprzeć osobę, której coś takiego dotyczy,
• zachować dowody, np. zrzuty ekranu,
• powiedzieć o sytuacji rodzicowi, nauczycielowi, pedagogowi lub psychologowi,
• zgłosić obraźliwe treści administratorowi serwisu.

Czasami zwykłe:

„Widzę, co się dzieje. Możesz na mnie liczyć.”

może mieć dla drugiej osoby ogromne znaczenie.

Rodzicu – nie musisz być ekspertem od internetu

TikTok, Instagram, Snapchat, Discord, komunikatory, gry online, grupy klasowe…

Dla wielu rodziców świat cyfrowy zmienia się szybciej, niż można za nim nadążyć.

Nie trzeba jednak znać każdej aplikacji i każdej internetowej mody.

Dużo ważniejsze jest, żeby dziecko wiedziało:

„Jeżeli coś złego wydarzy się w internecie, mogę powiedzieć o tym mamie, tacie albo innemu dorosłemu i nie zostanę z tym samo.”

To poczucie bezpieczeństwa może sprawić, że młody człowiek zdecyduje się poprosić o pomoc, zanim problem się pogłębi.

Nie jesteśmy z tym sami

Chciałbym również przypomnieć Państwu, że uczniowie i rodzice mogą liczyć na wsparcie pedagoga i psychologa szkolnego.

Jeżeli dziecko doświadcza hejtu, cyberprzemocy, konfliktu z rówieśnikami albo innej trudnej sytuacji, można przyjść i porozmawiać.

Nie trzeba czekać, aż problem stanie się bardzo poważny.

Można przyjść nawet wtedy, gdy nie wiemy jeszcze, co dokładnie zrobić.

Wspólnie możemy zastanowić się nad sytuacją i poszukać rozwiązania.

Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży – 116 111

Warto również, aby zarówno rodzice, jak i dzieci znali Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży – 116 111.

To bezpłatny i anonimowy telefon, z którego mogą korzystać dzieci i młodzież. Można tam porozmawiać m.in. o problemach w szkole, relacjach z rówieśnikami, hejcie, przemocy, trudnych emocjach czy sytuacjach, z którymi trudno poradzić sobie samemu.

📞 116 111

Telefon działa 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu.

Więcej informacji:
116 111 – Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży

Warto powiedzieć dziecku o tym numerze. Nie oznacza to, że musi z niego korzystać. Ważne, żeby wiedziało, że w trudnej sytuacji może szukać pomocy i nie musi pozostawać samo ze swoim problemem.

Pomoc dla rodziców i nauczycieli – 800 100 100

Wsparcia mogą szukać również dorośli.

800 100 100 to bezpłatny i anonimowy telefon dla rodziców i nauczycieli, którzy potrzebują informacji lub wsparcia w związku z bezpieczeństwem dziecka i jego trudnościami.

📞 800 100 100

Więcej informacji można znaleźć na stronie 800 100 100 – telefon dla rodziców i nauczycieli.

Chciałbym Państwa zapewnić, że w sytuacjach związanych z hejtem, cyberprzemocą, relacjami rówieśniczymi czy innymi trudnościami uczniowie i rodzice nie są pozostawieni sami sobie. Pedagog i psycholog szkolny są po to, aby słuchać, wspierać i wspólnie z dzieckiem oraz rodzicem szukać możliwych rozwiązań.

Rozmawiajmy z dziećmi o ich świecie – także o tym, który mieści się w telefonie.

Bo czasami najważniejszą formą ochrony dziecka nie jest kolejna aplikacja kontrolująca telefon.

Jest nią zaufanie, relacja i pewność, że kiedy wydarzy się coś trudnego, można powiedzieć o tym dorosłemu.