’’Posłuchajcie opowiadania o Alku, Rudym, Zośce
i kilku innych ludziach,
o niezapomnianych czasach 1939-1943 roku,
o czasach bohaterstwa i grozy.”
Wycieczka edukacyjna do Warszawy, w której dnia 8 kwietnia wzięli udział uczniowie klas 8, 7 i 4 pod opieką p. Katarzyny Modlińskiej, p. Elżbiety Okonkoskiej , p. Jolanty Kuropatwy, p. Marcina Królewiaka przybliżyła miejsca, wydarzenia i bohaterów „Kamieni na szaniec”, czyli Zośki, Rudego i Alka opisanych przez Aleksandra Kamińskiego, jak również pozwoliła poznać historię okupowanej Warszawy i jej mieszkańców.
Pierwszym punktem zwiedzania było Liceum im. Stefana Batorego, do którego uczęszczali bohaterowie książki. Tam rozpoczęła się przyjaźń Alka, Rudego i Zośki. Wszyscy należeli też do drużyny harcerskiej ,,Pomarańczarnia”. Spacer po liceum odbył się pod kierunkiem licealistek, które opowiadały o historii powstania swojej szkoły, jej znanych absolwentach oraz o bohaterach książki “Kamienie na szaniec” i o Akcji pod Arsenałem.
Następnym miejscem, które odwiedziliśmy było Mauzoleum Walki i Męczeństwa przy ul. Szucha, dawnej siedziby Gestapo, gdzie przesłuchiwany był Rudy. Obecnie w budynku tym znajduje się siedziba Ministerstwa Edukacji Narodowej. Tam zobaczyliśmy więzienie śledcze, które służyło Niemcom do przesłuchań więźniów z „Pawiaka”. Na układ pomieszczeń składały się m. in. cztery cele zbiorowe zwane „tramwajami” oraz pokój do przesłuchań. Na ścianach pomieszczeń do dziś znajdują się napisy wyryte przez osadzonych. W celi izolacyjnej 6 widnieje na murze napis, który mieliśmy możliwość zobaczyć i odczytać z bliska:
„Łatwo jest mówić o Polsce. Trudniej dla niej pracować. Jeszcze trudniej umrzeć, a najtrudniej cierpieć”
Następnie z panem przewodnikiem wyruszyliśmy na miejsce, gdzie zbiegają się ulice Długa, Bielańska i Nalewki. Tam 26 marca 1943 roku odbyła się słynna akcja pod Arsenałem, mająca na celu uwolnienie Jana Bytnara „Rudego” przewożonego po przesłuchaniach z siedziby Gestapo w Alei J. Ch. Szucha do więzienia Pawiak. Zaplanowana i dobrze przygotowana akcja o kryptonimie Meksyk II.
W Muzeum Więzienia Pawiak, gdzie przetrzymywany był Rudy, usłyszeliśmy opowieści o życiu w najstraszniejszym warszawskim więzieniu. Tam także zobaczyliśmy pierwsze wydanie książki “Kamienie na szaniec”, cele, w których przetrzymywano więźniów oraz przedmioty, które po nich pozostały. W sali reliktów i grypsów wysłuchaliśmy oryginalnych nagrań fragmentów grypsów opowiadających o dramatycznych przeżyciach przebywających tam ludzi. W ciszy i zadumie zatrzymaliśmy się przy pomniku drzewa pawiackiego, na którym rodziny ofiar umieszczały tabliczki epitafijne.
Ostatnim przystankiem naszej wycieczki był Cmentarz Wojskowy na Powązkach. Tam odwiedziliśmy groby głównych bohaterów naszej lektury – Zośki, Alka i Rudego oraz jej autora Aleksandra Kamińskiego.
W ten kwietniowy dzień złożyliśmy hołd pamięci tym, którzy potrafili „pięknie umierać i pięknie żyć”. To najlepszy sprawdzian naszej wiedzy i patriotyzmu.
