{"id":4226,"date":"2018-10-08T19:24:57","date_gmt":"2018-10-08T17:24:57","guid":{"rendered":"http:\/\/wp.lesmierz.edu.pl\/?p=4226"},"modified":"2018-10-08T21:48:58","modified_gmt":"2018-10-08T19:48:58","slug":"4226","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lesmierz.edu.pl\/?p=4226","title":{"rendered":"Wp\u0142yw aktywno\u015bci ruchowej na zdrowie i profilaktyk\u0119 chor\u00f3b cywilizacyjnych"},"content":{"rendered":"

Z serii k<\/strong>ultura zdrowego \u017cycia<\/strong><\/h4>\n

 Artyku\u0142 ten publikuj\u0119 przede wszystkim dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy oraz ich rodzic\u00f3w.<\/em><\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Ruch – motorem i \u017ar\u00f3d\u0142em \u017cycia.<\/strong><\/p>\n

 Ruch – jedna z podstawowych cech wszystkich \u017cywych organizm\u00f3w. Dlaczego o tym zapominamy? Stan zdrowia spo\u0142ecze\u0144stwa jest w op\u0142akanym stanie. Lekarze bij\u0105 na alarm. Niehigieniczny, pozbawiony ruchu tryb \u017cycia spowodowa\u0142 u nas dos\u0142ownie epidemi\u0119 chor\u00f3b uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia. To dotyka doros\u0142ych, ale dzieci i m\u0142odzie\u017c powinny przyjrze\u0107 si\u0119 dok\u0142adnie sobie. Sp\u00f3jrzcie na Wasze sylwetki, sprawd\u017acie swoj\u0105 wydolno\u015b\u0107 i przyznajcie si\u0119 ile godzin sp\u0119dzacie przed telewizorem i komputerem. Czy to jest sens \u017cycia? Nie. Ruch jest motorem, podstaw\u0105, \u017ar\u00f3d\u0142em \u017cycia – energii. Ruch, czyli aktywno\u015b\u0107 ruchowa – \u0107wiczenia, turystyka, bieganie, gra w pi\u0142k\u0119, jazda na rowerze, p\u0142ywanie, taniec. S\u0142owem ka\u017cda, nawet najprostsza forma uprawiania sportu i rekreacji. W. Oczko – jeden ze s\u0142ynnych polskich lekarzy powiedzia\u0142:<\/p>\n

“Ruch jest w stanie zast\u0105pi\u0107 prawie ka\u017cdy lek, ale wszystkie leki razem wzi\u0119te nie zast\u0105pi\u0105 ruchu.”<\/strong><\/p>\n

Brak ruchu, czyli hipokinezja lub uboga aktywno\u015b\u0107 ruchowa mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 upo\u015bledzonej motoryczno\u015bci i wydolno\u015bci fizycznej dziecka, co w konsekwencji odbija si\u0119 niekorzystnie na sprawno\u015bci funkcjonalnej uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia. Dlatego te\u017c stosunkowo niewielkie, ale systematyczne, obci\u0105\u017cenia wytrzyma\u0142o\u015bciowe mog\u0105 doprowadzi\u0107 do korzystnych zmian w uk\u0142adzie sercowo-naczyniowym. \u0106wiczenia fizyczne to jedyny rodzaj aktywno\u015bci, kt\u00f3ry daj\u0119 nam wi\u0119cej energii, ni\u017c zosta\u0142o na\u0144 zu\u017cyte. Ju\u017c kr\u00f3tki spacer od czasu do czasu wp\u0142ywa korzystnie na nasz organizm i sprawno\u015b\u0107. Lepiej jednak przej\u015b\u0107 jednorazowo d\u0142u\u017cszy dystans, a jeszcze lepiej za\u017cywa\u0107 ruchu regularnie i to tak intensywnie, \u017ceby zrobi\u0142o si\u0119 nam gor\u0105co. Dopiero wtedy uzyskujemy sprawno\u015b\u0107 fizyczn\u0105: im wi\u0119cej wymagamy od naszego cia\u0142a, tym silniejsze i odporniejsze si\u0119 ono staje. Jest to z po\u017cytkiem tak\u017ce dla naszej kondycji psychicznej. Niedomaganie fizyczne pogarsza samopoczucie, natomiast po zako\u0144czeniu \u0107wicze\u0144 jeste\u015bmy by\u0107 mo\u017ce zm\u0119czeni, ale za to w dobrym nastroju. Organizm pozbawiony konieczno\u015bci wykonywania \u0107wicze\u0144 ruchowych jest przem\u0119czony, niemrawy i og\u00f3lnie ma\u0142o wydolny. W\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy szkolnej co 3-4 ucze\u0144 wykazuj\u0119 odchylenie od prawid\u0142owego stanu zdrowia. Plag\u0105 staj\u0119 si\u0119 coraz cz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105ce u dzieci i m\u0142odzie\u017cy wady postawy cia\u0142a. W ostatnich latach szczeg\u00f3lnie pojawi\u0142o si\u0119 zjawisko tak zwanych “chor\u00f3b cywilizacyjnych”. Coraz cz\u0119\u015bciej medycyna staj\u0119 si\u0119 te\u017c problemem chor\u00f3b nowotworowych u dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Jednym z najwa\u017cniejszych czynnik\u00f3w powoduj\u0105cych “choroby cywilizacyjne” jest zmniejszona aktywno\u015b\u0107 ruchowa cz\u0142owieka, siedz\u0105cy tryb \u017cycia, hipokinezja i jej nast\u0119pstwa, a tak\u017ce brak kontaktu z przyrod\u0105 i nadmierne przeci\u0105\u017cenie uk\u0142adu nerwowego.<\/p>\n

Rozw\u00f3j zaburze\u0144 i chor\u00f3b, kt\u00f3rym sprzyja wsp\u00f3\u0142czesna cywilizacja dokonuj\u0119 si\u0119 powoli. Choroby te ujawniaj\u0105 si\u0119 cz\u0119sto dopiero w wieku dojrza\u0142ym w postaci ci\u0119\u017ckich i gro\u017anych dla \u017cycia objaw\u00f3w, jak: zawa\u0142u, wylewu krwi do m\u00f3zgu, choroby wie\u0144cowej serca, zarostowych zmian w t\u0119tnicach ko\u0144czyn dolnych, mia\u017cd\u017cycy, cukrzycy itp. Wiele tzw. “chor\u00f3b cywilizacyjnych” zaczyna si\u0119 do\u015b\u0107 wcze\u015bnie, cz\u0119sto w pierwszej dekadzie \u017cycia. Tak wi\u0119c starzejemy si\u0119 szybciej ni\u017c poprzednie pokolenia, a stan zdrowotny naszego spo\u0142ecze\u0144stwa jest niezadowalaj\u0105cy.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Problem profilaktyki “chor\u00f3b cywilizacyjnych”, za pomoc\u0105 wzmo\u017conej aktywno\u015bci ruchowej, zar\u00f3wno u dzieci, jak i os\u00f3b doros\u0142ych, jest dzi\u015b szeroko dyskutowany przez lekarzy, pedagog\u00f3w, psycholog\u00f3w i wychowawc\u00f3w fizycznych. Zwi\u0119kszona i systematyczna aktywno\u015b\u0107 ruchowa cz\u0142owieka mo\u017ce \u0142agodzi\u0107 b\u0105d\u017a usuwa\u0107 wyst\u0119powanie wielu czynnik\u00f3w chorobotw\u00f3rczych. Przywr\u00f3cenie pracy fizycznej, uprawianie sportu i turystyki, rekreacji fizycznej, zintensyfikowane wychowanie fizyczne, a tak\u017ce wielka aktywno\u015b\u0107 ruchowa w formie codziennych dawek profilaktycznych staj\u0119 si\u0119 dzisiaj konieczno\u015bci\u0105.<\/p>\n

To jakim staj\u0119 si\u0119 dojrza\u0142y cz\u0142owiek zale\u017cy od wielu czynnik\u00f3w, kt\u00f3re determinuj\u0105, stymuluj\u0105 i modyfikuj\u0105 jego osobniczy rozw\u00f3j, sprawno\u015b\u0107 i zdrowie. S\u0105 to czynniki genetyczne oraz czynniki zewn\u0105trzpochodne – \u015brodowiskowe, spo\u0142eczno – ekonomiczne oraz styl \u017cycia cz\u0142owieka,w  tym tak\u017ce jego aktywno\u015b\u0107 ruchowa. Ruch dzia\u0142a na organizm tym efektywniej, im cz\u0142owiek jest m\u0142odszy. Przesadna ochrona dzieci i m\u0142odzie\u017cy przed dzia\u0142aniem czynnik\u00f3w \u015brodowiskowych oraz niedob\u00f3r ruchu mog\u0105 doprowadzi\u0107 do obni\u017cenia i upo\u015bledzenia odporno\u015bci biologicznej. Wysi\u0142ek fizyczny jest podstawow\u0105 potrzeb\u0105 cz\u0142owieka. Organizm ludzki zosta\u0142 stworzony do aktywno\u015bci fizycznej, pozbawiony jej degeneruje si\u0119. Unikaj\u0105c \u0107wicze\u0144 funkcjonujesz poni\u017cej swych mo\u017cliwo\u015bci i nie \u017cyjesz pe\u0142ni\u0105 \u017cycie. Ma\u0142o wysportowane cia\u0142o wykorzystuje jedynie 27% dostarczonej mu energii, tylko regularne \u0107wiczenia mog\u0105 podnie\u015b\u0107 ten niski poziom do ponad 56%. Zwi\u0119kszona sprawno\u015b\u0107 przyda si\u0119 w wielu dziedzinach \u017cycia. Praca staj\u0119 si\u0119 mniej m\u0119cz\u0105ca, a czas wolny przyjemniejszy. Lepsza wydolno\u015b\u0107 organizmu oznacza r\u00f3wnie\u017c wi\u0119ksz\u0105 odporno\u015b\u0107 na choroby, a co za tym idzie przed\u0142u\u017cenie zdrowego, aktywnego \u017cycia i op\u00f3\u017anienie oznak starzenia.
\nW sensie fizjologicznym wszystkie narz\u0105dy Twojego cia\u0142a odnios\u0105 korzy\u015bci z regularnego wykorzystania \u0107wicze\u0144. W zale\u017cno\u015bci od ich rodzaju oraz stopnia trudno\u015bci mi\u0119\u015bnie mog\u0105 zwi\u0119kszy\u0107 swoj\u0105 obj\u0119to\u015b\u0107, si\u0142\u0119, twardo\u015b\u0107, wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 i elastyczno\u015b\u0107 wraz z popraw\u0105 refleksu i koordynacji ruchowej.<\/p>\n

Regularne \u0107wiczenia wydatnie zmniejszaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c ryzyko chor\u00f3b serca, poniewa\u017c w ich wyniku zwi\u0119ksza si\u0119 jego si\u0142a, wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 i wydolno\u015b\u0107. Podczas energetycznego wykonywania \u0107wicze\u0144 sprawne serce pompuje na minut\u0119 oko\u0142o 25% wi\u0119cej krwi ni\u017c serce osoby o s\u0142abej kondycji fizycznej. Serce osoby sprawnej fizycznie wykonuje 60-70 uderze\u0144 na minut\u0119, serce osoby niedbaj\u0105cej o wykonywanie \u0107wicze\u0144 80-100. W aktywnych tkankach tworzy si\u0119 wi\u0119cej drobnych naczy\u0144 krwiono\u015bnych, przez co poprawia si\u0119 zaopatrzenie w sk\u0142adniki od\u017cywcze i tlen.\"\"<\/p>\n

\u0106wiczenia przyczyniaj\u0105 si\u0119 do spalania nadmiaru t\u0142uszczu i zredukowania z\u0142og\u00f3w t\u0142uszczowych w t\u0119tnicach, a tym samym do zmniejszenia ryzyka wyst\u0105pienia zakrzepicy. Wykonywanie odpowiednich \u0107wicze\u0144 zwi\u0119ksza r\u00f3wnie\u017c wydolno\u015b\u0107 uk\u0142adu oddechowego. Wzrasta pojemno\u015b\u0107 \u017cyciowa p\u0142uc (ilo\u015b\u0107 powietrza wci\u0105ganego przy jednym wdechu) oraz ich wentylacja (ilo\u015b\u0107 powietrza wci\u0105gana w danym czasie), a tak\u017ce poprawia si\u0119 wydajno\u015b\u0107 wymiany gazowej.<\/p>\n

Korzy\u015bci odnosi te\u017c uk\u0142ad nerwowy, poniewa\u017c lepiej reaguje na bod\u017ace i reakcje, te staj\u0105 si\u0119 bardziej skoordynowane.<\/p>\n

Osoba z dobr\u0105 kondycj\u0105 fizyczn\u0105 szybciej powraca do zdrowia, lepiej znosi zm\u0119czenie, zu\u017cywa mniej energii na r\u00f3\u017cne czynno\u015bci fizyczne, lepiej sypia, ma korzystny wygl\u0105d i czuje si\u0119 zdrowsza. Wykonywanie \u0107wicze\u0144 pomaga r\u00f3wnie\u017c przezwyci\u0119\u017cy\u0107 pewne negatywne przyzwyczajenia, takie jak palenie papieros\u00f3w, brak umiarkowania w jedzeniu i piciu. Pod wp\u0142ywem wysi\u0142ku fizycznego zachodz\u0105 tak\u017ce inne zmiany w uk\u0142adzie sercowo-naczyniowym, s\u0105 to zmiany przystosowane do pracy fizycznej. Zmiany te mog\u0105 dzia\u0142a\u0107 zapobiegawczo wobec wielu schorze\u0144, a szczeg\u00f3lnie takich jak:<\/p>\n