Jak wspiera\u0107 i (czy rozmawia\u0107 z dzie\u0107mi o wojnie) w Ukrainie<\/b><\/p>\n
Rozmawiaj i stw\u00f3rz do tego przestrze\u0144.<\/b> Wci\u0105\u017c jest mn\u00f3stwo pyta\u0144, \u201eczy rozmawia\u0107?\u201d. Odpowiadaj\u0105c na to pytanie odnios\u0119 si\u0119 do dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym. Odpowied\u017a brzmi: rozmawia\u0107. <\/b>Dzieci ucz\u0119szczaj\u0105 do plac\u00f3wek, maj\u0105 kontakt z innymi dzie\u0107mi. Dzieci ze sob\u0105 rozmawiaj\u0105, s\u0142uchaj\u0105 otaczaj\u0105cego \u015bwiata. To wa\u017cne, by\u015bmy rozmawiali z dzie\u0107mi, pytali, czy maj\u0105 pytania, zapewnili, \u017ce chcemy z nimi rozmawia\u0107 i odpowiada\u0107 na pytania. To niezwykle wa\u017cne by\u015bmy my \u2013 rodzice, wa\u017cni doro\u015bli byli osobami od kt\u00f3rych dzieci b\u0119d\u0105 otrzymywa\u0142y informacje oraz osobami, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 korygowa\u0142y informacje zas\u0142yszane poza domem. Wa\u017cne, by nazwa\u0107, co si\u0119 dzieje i nazwa\u0107 dlaczego wok\u00f3\u0142 nas- doros\u0142ych tak cz\u0119sto pojawia si\u0119 temat wojny w Ukrainie. Oczywi\u015bcie j\u0119zyk powinien by\u0107 dostosowany do wieku dziecka i opiera\u0107 si\u0119 o fakty, na kt\u00f3re dziecko jest gotowe. \u201eW Ukrainie rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 wojna. To znaczy, \u017ce prezydent Rosji podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o ataku na Ukrain\u0119. Ludzie z Ukrainy walcz\u0105 i jest to niebezpieczne. Martwimy si\u0119 o nich\u201d, \u201eLudzie rozmawiaj\u0105 o wojnie w Ukrainie, martwi\u0105 si\u0119 o ludzi, kt\u00f3rzy tam mieszkaj\u0105, smuc\u0105 si\u0119 i z\u0142oszcz\u0105, bo wojna jest z\u0142a\u201d. \u201eChc\u0119, \u017ceby\u015b wiedzia\u0142, \u017ce chc\u0119 by\u015b o tym ze mn\u0105 rozmawia\u0142 i pyta\u0142 mnie, o wszystko, o co potrzebujesz zapyta\u0107\u201d. <\/span><\/p>\n Nazywaj i akceptuj emocje. <\/span><\/b><\/p>\n Wszystkie<\/b>. Boicie si\u0119? Ja si\u0119 boj\u0119. Smucicie si\u0119? Ja si\u0119 smuc\u0119. Z\u0142o\u015bcicie si\u0119? Ja si\u0119 z\u0142oszcz\u0119. To zrozumia\u0142e. Dzieci te\u017c b\u0119d\u0105 do\u015bwiadcza\u0107 mn\u00f3stwo emocji. To niezwykle wa\u017cne (zawsze, a teraz szczeg\u00f3lnie), by si\u0119 nimi zaopiekowa\u0107 i zaakceptowa\u0107 ka\u017cd\u0105 emocj\u0119. Zaprzeczanie, przykrywanie i udawanie, \u017ce \u201enic si\u0119 nie dzieje\u201d, mo\u017ce przepe\u0142nia\u0107 niepokojem, kiedy \u015bwiat wok\u00f3\u0142 m\u00f3wi o zagro\u017ceniu i doro\u015bli i dzieci maj\u0105 w sobie niepok\u00f3j. Cz\u0119sto wspieraj\u0105ce jest podzielenie si\u0119, \u017ce i my do\u015bwiadczamy trudnych emocji. \u201eWidz\u0119, \u017ce si\u0119 boisz. Kiedy s\u0142yszymy o wojnie czujemy strach, bo nasz umys\u0142 odczytuje te s\u0142owa jako zagro\u017cenie i wysy\u0142a nam o tym sygna\u0142. To zrozumia\u0142e. Te\u017c tak mam.\u201d \u201eMartwisz si\u0119 o babci\u0119 swojej przyjaci\u00f3\u0142ki. Opowiedzia\u0142a Ci, \u017ce mieszka tam, gdzie jest wojna. Rozumiem to. Jestem przy Tobie.\u201d To wa\u017cne, by dzieci m\u00f3wi\u0142y o uczuciach. Bardzo. Bo t\u0142umienie, chowanie to\u2026cierpienie. To, co niewypowiedziane, chowa si\u0119 \u201edo \u015brodka\u201d. M\u0119czy, dusi, przyt\u0142acza. St\u0105d tak wa\u017cne jest stworzenie przestrzeni do m\u00f3wienia o uczuciach, kt\u00f3ra wejdzie do waszego codziennego schematu dnia. I tu uwaga: nie oznacza to codziennego pytania si\u0119 o wojn\u0119. Nie, nie, nie.. Mam na my\u015bli uwa\u017cno\u015b\u0107 na uczucia i otwarcie przestrzeni do rozmowy np. pytania \u201eJak si\u0119 czujesz?\u201d, \u201eJak si\u0119 dzi\u015b czu\u0142a\u015b?\u201d, \u201eJakie emocje ci\u0119 odwiedzi\u0142y?\u201d lub kreatywne metody pokoloruj serce z emocjami \u2013 jakie dzisiaj uczucia je wype\u0142nia\u0142y (przyk\u0142ady pomocy znajdziecie tu: \u2026.) Z drugiej strony pami\u0119tajmy, \u017ce to my regulujemy i to my jeste\u015bmy doro\u015bli. Dzielenie si\u0119 emocjami, pokazywanie, \u017ce do\u015bwiadczanie l\u0119ku, smutku, z\u0142o\u015bci jest zrozumia\u0142e, nie oznacza, \u017ce mamy zala\u0107 dzieci naszymi emocjami i zmartwieniami. Wa\u017cne jest tutaj uwa\u017cnienie, \u017ce ma prawo by\u0107 dziecku trudno i ma prawo czu\u0107 niepok\u00f3j w \u015bwiecie niepokoju, przy jednoczesnym zapewnieniu maksimum bezpiecze\u0144stwa i stabilno\u015bci (i o tym, wi\u0119cej dalej). <\/span><\/p>\n B\u0105d\u017a uwa\u017cny na katastrofizacj\u0119. U siebie u i dziecka. Skup si\u0119 na tu i teraz. <\/span><\/b><\/p>\n Wok\u00f3\u0142 nas jest wystarczaj\u0105co du\u017co trudnych informacji. Gdy czujemy l\u0119k mamy tendencj\u0119 do zniekszta\u0142cania my\u015bli i przewidywania dodatkowej katastrofy. Wa\u017cne, by by\u0107 uwa\u017cnym na komunikaty, kt\u00f3re kierujemy do dziecka i do innych wok\u00f3\u0142. Wa\u017cne, by pyta\u0107 dziecko o my\u015bli, o to jakie zna fakty. I jednocze\u015bnie nie k\u0142ama\u0107. Co mam na my\u015bli: Komunikaty: \u201eZaczyna si\u0119 od Ukrainy, a potem mo\u017ce i\u015b\u0107 do Polski\u201d, \u201eTo tylko pocz\u0105tek. B\u0119dzie trzecia wojna \u015bwiatowa\u201d itp. One nie pomagaj\u0105. Nie wiemy jak b\u0119dzie. Dla dzieci, zbyt du\u017co to to, co jest. Nie dok\u0142adajmy. Pytajmy dzieci: co o tym wiesz? Co my\u015blisz? Czym si\u0119 martwisz. Dziecko: \u201eJasiu powiedzia\u0142, \u017ce Putin zaatakuje te\u017c Polsk\u0119\u201d Odpowiedz: \u201eNa ten moment Putin zaatakowa\u0142 Ukrain\u0119. Nie ma \u017cadnych informacji m\u00f3wi\u0105cych o tym, \u017ce chce zaatakowa\u0107 Polsk\u0119. Jestem przekonana, \u017ce Jasiu te\u017c takich nie posiada\u201d I najtrudniejsze: jednocze\u015bnie nie k\u0142am, nie obiecuj tego, czego nie jeste\u015b pewien. Chcia\u0142abym napisa\u0107: jeste\u015bmy i b\u0119dziemy bezpieczni. Nie wiem, czy b\u0119dziemy. Dlatego nie jestem w stanie Wam tego obieca\u0107. Czy padnie pytanie: \u201eCzy w Polsce b\u0119dzie wojna?\u201d Z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem padnie. Czy mamy odpowiedzie\u0107: \u201emo\u017ce b\u0119dzie\u201d? Czy lepiej: \u201eNo gdzie, kochanie. Na pewno nie b\u0119dzie\u201d? Ani tak, ani tak. TU i TERAZ. To, co wiemy, dostosowane do dziecka + maksimum bezpiecze\u0144stwa. \u201eNa ten moment wojna jest tylko na Ukrainie. Nie ma \u017cadnych informacji m\u00f3wi\u0105cych o tym, \u017ce Putin chce zaatakowa\u0107 Polsk\u0119. Polska ma wsparcie innych Pa\u0144stw, ma z nimi umow\u0119 i je\u017celi ktokolwiek chcia\u0142by nas skrzywdzi\u0107 inne pa\u0144stwa, i jest ich bardzo du\u017co, obieca\u0142y, \u017ce nam pomog\u0105\u201d. <\/span><\/p>\n B\u0105d\u017a uwa\u017cny na zmiany w zachowaniu dziecka. <\/span><\/b><\/p>\n Dzieci w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b mog\u0105 przetwarza\u0107 trudne informacje. Mog\u0105 by\u0107 bardziej zamy\u015blone, rozkojarzone, spi\u0119te, cz\u0119\u015bciej si\u0119 z\u0142o\u015bci\u0107. Pami\u0119tajmy, \u017ce najwa\u017cniejsze jest to, czego nie wida\u0107. Pod tzw. \u201etrudnym\u201d zachowaniem, przewa\u017cnie kryje si\u0119 cierpienie- my\u015bli, emocje, do\u015bwiadczenia, z kt\u00f3rymi dziecko nie mo\u017ce sobie poradzi\u0107. Je\u017celi obserwujemy nowe, niepokoj\u0105ce zachowanie u dziecka warto nazwa\u0107 to, co widzimy oraz okaza\u0107 empati\u0119 i trosk\u0119. Zdarza si\u0119, \u017ce pojawia si\u0119 pytanie- czy nazywa\u0107 zachowanie; to, co jest \u201ena wierzchu\u201d? Z mojego do\u015bwiadczenia wynika, \u017ce tak i cz\u0119sto dzieci wr\u0119cz czekaj\u0105, a\u017c doros\u0142y powie \u201eWidz\u0119 tw\u00f3j niepok\u00f3j i strach. Wiem, \u017ce to skutek czego\u015b trudnego\u201d W jaki spos\u00f3b m\u00f3wi\u0107 do dzieci, gdy dostrzegamy niepokoj\u0105ce zachowania? \u201eWidz\u0119, \u017ce w ostatnim czasie jeste\u015b cz\u0119sto zamy\u015blony. Mam wra\u017cenie, \u017ce co\u015b ci\u0119 martwi.\u201d \u201eZauwa\u017cy\u0142am \u017ce trudno Ci kontrolowa\u0107 z\u0142o\u015b\u0107. Domy\u015blam si\u0119, \u017ce sporo Ci\u0119 przyt\u0142acza.\u201d<\/p>\n Wy\u0142\u0105cz wiadomo\u015bci w TV <\/span><\/b><\/p>\n Nie w\u0142\u0105czaj kana\u0142\u00f3w informacyjnych w TV przy dziecku. W aucie ustaw radio, gdzie leci wy\u0142\u0105cznie muzyka. Rozmawianie, o tym co si\u0119 dzieje nie oznacza, \u017ce mamy pokazywa\u0107 dzieciom obrazy wojny. To, co widzimy w telewizji jest cz\u0119sto tak trudne, \u017ce sami nie mie\u015bcimy. Obrazy strzelania, bombardowania, cierpienie ludzi s\u0105 dla dzieci za trudne, nie s\u0105 w stanie tego przetworzy\u0107. Postaraj si\u0119 zadba\u0107 o filtrowanie tre\u015bci na YouTube i zabezpieczenie w telefonie stron informacyjnych. I tu moja pro\u015bba do szk\u00f3\u0142 i nauczycieli \u2013 zadbajcie o to samo. Wprowad\u017a \u0107wiczenia oddechowe i relaksacyjne G\u0142\u0119bokie oddychanie, medytacja dla dzieci, \u0107wiczenia z uwa\u017cno\u015bci, masa\u017cyki. To wspiera. I my i dzieci do\u015bwiadczamy dodatkowych trudnych emocji. Jest i b\u0119dzie w naszych cia\u0142ach sporo dodatkowego napi\u0119cia. Im wi\u0119cej napi\u0119cia, tym trudniej nam to pomie\u015bci\u0107 (dos\u0142ownie pomie\u015bci\u0107)\u2026 w sobie. A nie chodzi o to, by je upycha\u0107 w nas- przeciwnie: wa\u017cne by je uwalnia\u0107. St\u0105d w obecnym czasie wa\u017cne jest zatrzymanie si\u0119, relaksowanie, wprowadzenie \u0107wicze\u0144 oddechowych i uwalnianie emocji. Doskonale sprawdz\u0105 si\u0119 tutaj \u0107wiczenia oddechowe, bajki relaksacyjne. <\/span><\/p>\n Poczucie bezpiecze\u0144stwa \u2013 najwa\u017cniejsze jest BYCIE razem. <\/span><\/b><\/p>\n Zapytaj siebie: co mog\u0119 zrobi\u0107, by da\u0107 sobie i mojemu dziecku maksimum bezpiecze\u0144stwa? Jak by\u0107 blisko? Bezpiecze\u0144stwo jest przede wszystkim w domu. Poczucie bezpiecze\u0144stwa tworzymy my. To co si\u0119 dzieje jest trudne, dzieci mog\u0105 spotka\u0107 si\u0119 z trudnymi informacjami, ale to na ile b\u0119d\u0105 si\u0119 czu\u0142y bezpiecznie, zale\u017cy przede wszystkim od nas. Ka\u017cdy z nas potrzebuje bezpiecze\u0144stwa. To podstawowa potrzeba ka\u017cdego cz\u0142owieka. Informacje o wojnie mog\u0105 je naruszy\u0107, st\u0105d istotne, by troszczy\u0107 si\u0119 o t\u0119 potrzeb\u0119 i da\u0107 sobie blisko\u015b\u0107. Przytulanie, bycie razem, zaplanowanie wi\u0119cej wsp\u00f3lnego czasu, zabawa \u2026i zwyczajno\u015b\u0107. To ma ogromne znaczenie.<\/p>\n Zwyczajno\u015b\u0107 <\/span><\/b><\/p>\n Czasami mamy poczucie, \u017ce jak si\u0119 dzieje co\u015b wa\u017cnego, trudnego, to nale\u017cy co\u015b zmienia\u0107. Normalno\u015b\u0107, zwyczajno\u015b\u0107, rutyna \u2013 to pomaga. To cenne, by wdro\u017cy\u0107 dodatkowe rytua\u0142y (np. wspomniane relaksacj\u0119, czy \u0107wiczenia oddechowe), ale to nie oznacza, \u017ce mamy przeorganizowa\u0107 dzie\u0144, codziennie robi\u0107 godzinne medytacje, zamiast je\u017adzi\u0107 na zaj\u0119cia z robotyki. Przeciwnie. Szczeg\u00f3lnie wtedy, gdy jest trudno, potrzebujemy troszczy\u0107 si\u0119 o zwyczajno\u015b\u0107, o codzienno\u015b\u0107 i toczy\u0107 zwyczajne \u017cycie. <\/span><\/p>\n Dbaj o siebie. <\/span><\/b><\/p>\n Nape\u0142niaj emocjonalny kubeczek. Gdy nasz kubeczek jest pusty lub prawie pusty \u2013 nasze potrzeby nie s\u0105 zaspokojone, w\u00f3wczas nie mamy tak\u017ce zasob\u00f3w, energii, jeste\u015bmy rozregulowani emocjonalnie, jest nam trudno. Trudno nam funkcjonowa\u0107, a sk\u0105d troszczy\u0107 si\u0119 o naszych dzieci. Troszcz si\u0119 o siebie, pro\u015b o pomoc partnera\/partnerk\u0119, stw\u00f3rz sobie przestrze\u0144 wsparcia, stabilny, zaopiekowany rodzic to podstawa.<\/p>\n Przesy\u0142am du\u017co wsparcia, <\/p>\n Ewa Kazimierska <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Jak wspiera\u0107 i (czy rozmawia\u0107 z dzie\u0107mi o wojnie) w Ukrainie Rozmawiaj i stw\u00f3rz do tego przestrze\u0144. Wci\u0105\u017c jest mn\u00f3stwo pyta\u0144, \u201eczy rozmawia\u0107?\u201d. Odpowiadaj\u0105c na to pytanie odnios\u0119 si\u0119 do wi\u0119cej …<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-17700","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wiadomosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lesmierz.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17700","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lesmierz.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lesmierz.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lesmierz.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lesmierz.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17700"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.lesmierz.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17700\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17704,"href":"https:\/\/www.lesmierz.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17700\/revisions\/17704"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lesmierz.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17700"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lesmierz.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17700"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lesmierz.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17700"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nPsycholog <\/p>\n